Jinsi ya Kuandika Mkataba wa Yaya

Mkataba wa yaya, unaoweza kutumika kwa aina yoyote ya ajira ya nyumbani, ni maelezo ya kina ya makubaliano. Unaweka uelewa wazi kati yako, kama mwajiri, na yaya wako kuhusu majukumu na wajibu wake, na husaidia kupunguza uwezekano wa matatizo na kutoelewana wakati wa ajira. Mkataba pia huweka msingi wa uhusiano wenu wa kazi kwa mawasiliano ya wazi.

Vitu vya kujumuisha kwenye mkataba

Msingi

Jumuisha tarehe ya kuanza kazi, anwani ya kazi, mawasiliano ya familia, idadi ya watoto watakaokuwa chini ya uangalizi wa yaya, pamoja na jina kamili la yaya, anwani na mawasiliano yake.

Ratiba

Bainisha ratiba ya yaya — zamu zinaanza na kuisha saa ngapi, siku anazotarajiwa kufanya kazi, na matarajio yoyote nje ya saa za kawaida (kwa mfano kulala usiku au wikendi wakati wazazi hawapo). Weka pia idadi ya saa za kawaida za kila siku na kila wiki.

Mshahara

Taja mshahara kama kiwango cha jumla (kabla ya makato). Weka kiwango cha mwezi na kiwango cha saa za ziada. Yaya na wafanyakazi wengine wa nyumbani hawapaswi kulipwa chini ya kiwango cha chini cha mshahara kinachotumika, na wanapaswa kupata angalau siku moja ya mapumziko kwa wiki. Taja mara ngapi atalipwa (kila wiki, kila wiki mbili) na jinsi atakavyolipwa (M-PESA, fedha taslimu, benki).

Majukumu ya kazi

Bainisha jinsi unavyotaka yaya amtunze mtoto wako — ratiba ya chakula na kulala, shughuli maalum, na zaidi. Weka pia majukumu mengine nje ya utunzaji wa mtoto kama usafi mwepesi, kupika, kufanya matumizi, na kufulia.

Kodi

Onyesha kodi zozote zitakazolipwa kwa niaba yake, na eleza kuwa utampatia fomu ya P9 mwishoni mwa mwaka na kuripoti mapato yake kwa Mamlaka ya Mapato Kenya (KRA).

Likizo

Jumuisha kiasi cha likizo, muda wa ugonjwa, na masharti mengine ya malipo ya likizo.

Kifungu cha usiri

Kifungu cha usiri husaidia kulinda faragha ya familia yako — eleza kile ambacho yaya anaweza na hawezi kushiriki kuhusu familia yako, ikiwemo mitandao ya kijamii.

Sheria za nyumbani

Eleza sheria zozote za nyumbani unazotaka yaya azifuate — kwa mfano kutovuta sigara, wageni, miongozo ya nidhamu, na muda wa kutumia vifaa vya kielektroniki.

Usafiri

Je, yaya atawasafirisha watoto kwenda/kutoka shuleni au shughuli nyingine? Ikiwa ndivyo, eleza matarajio ya usalama barabarani.

Tathmini za utendaji

Weka ratiba ya tathmini za utendaji — mara kwa mara zaidi mwaka wa kwanza, kisha kila mwaka. Onyesha vigezo vya kupata ongezeko la mshahara au zawadi.

Sera ya kusitisha kazi

Eleza jinsi kusitisha au kuacha kazi kutakavyoshughulikiwa, ikiwemo taarifa inayohitajika na sababu za kufukuzwa mara moja.

Jinsi ya kutekeleza mkataba

Baada ya kukamilisha, jadili makubaliano na yaya wako na jibu maswali yoyote. Wewe na yaya wako mtie sahihi na tarehe kwenye mkataba, na kila mmoja abaki na nakala. Mkataba unapaswa kuwa tayari kabla ya siku ya kuanza kazi.

Imebadilishwa kutoka gtm.com